Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΓΚΑΙΑΣ ΠΟΙΚΙΛΙΑΣ ΤΟΥ ASHBY

 

 

 

Η εξήγηση της αύξησης της πολυπλοκότητας των μεμονωμένων συστημάτων κατά την εξέλιξή τους, δίνεται από τον συνδυασμό του νόμου της αναγκαίας ποικιλίας και της έννοιας της συνεξέλιξης (Ashby, 1962, 1964).

O νόμος της αναγκαίας ποικιλίας του Ashby υποστηρίζει ότι προκειμένου ένα σύστημα ελέγχου να αποκτήσει πλήρη έλεγχο, η ποικιλία των ενεργειών ελέγχου του θα πρέπει να είναι του ίδιου βαθμού με την ποικιλία των περιβαλλοντολογικών επιδράσεων που θα χρειαστεί να αντιμετωπίσει (Ashby, 1962, Sober, 1994, Baskin, 1998). Τα εξελικτικά συστήματα (οργανισμοί, κοινωνίες, αυτό-οργανωτικές διεργασίες κτλ.) θα πετύχαιναν καλύτερη εναρμόνιση αν είχαν καλύτερο έλεγχο του περιβάλλοντός τους, γιατί με αυτό τον τρόπο θα ήταν ευκολότερη η επιβίωση και η αναπαραγωγή τους (Butz, 1997).

Έτσι, η εξέλιξη μέσω φυσικής επιλογής θα έτεινε προς την αύξηση του ελέγχου και συνεπώς της εσωτερικής ποικιλίας του συστήματος (Mayr, 1994).

Αν υποθέσουμε, ότι το περιβάλλον παρουσιάζει πάντοτε μεγαλύτερη ποικιλία από το σύστημα, το εξελισσόμενο σύστημα δεν θα αποκτήσει ποτέ πλήρη έλεγχο, αλλά τουλάχιστον, θα είναι ικανό να συγκεντρώσει τόση ποικιλία ώστε να ελέγχει τα πλησιέστερα γειτονικά του συστήματα. Συνεπώς, μπορούμε να φανταστούμε μία συνεχή διεργασία όπου η ποικιλία ενός εξελισσόμενου συστήματος Α αυξάνει (με αργούς ρυθμούς) τείνοντας προς την απεριόριστη ποικιλία του περιβάλλοντος (Ashby, 1969).

Ωστόσο, σύμφωνα με τις συμπληρωματικές αρχές της «επιλεκτικής ποικιλίας» και του «αναγκαίου περιορισμού», ο νόμος του Ashby θα πρέπει να περιοριστεί σε ένα συγκεκριμένο εύρος πεδίου εφαρμογής. Έτσι, μετά από ένα συγκεκριμένο σημείο, η περαιτέρω αύξηση της ποικιλίας μειώνει τις δυνατότητες ελέγχου του συστήματος Α στο περιβάλλον του. Το σύστημα Α θα φτάσει σε ένα σημείο «ανταλλαγής», το οποίο εξαρτάται από την ποικιλία των παρενοχλήσεων του περιβάλλοντος και στο οποίο η αναγκαία ποικιλία βρίσκεται σε ισορροπία με τον απαιτούμενο περιορισμό. Είναι προφανές, πως όσον αφορά τους ανθρώπινους οργανισμούς, το σημείο αυτό είναι πολύ ψηλό (Ashby, 1962, 1969, Goodwin, 1994).

Η παραπάνω ανάλυση υποθέτει ότι το περιβάλλον είναι σταθερό και δεδομένο. Όμως, το περιβάλλον του Α αποτελείται από εξελικτικά συστήματα (π.χ. Β, Γ, Δ, ...), τα οποία υποβάλλονται στην ίδια αύξηση της ποικιλίας τους φτάνοντας στα αντίστοιχα σημεία ανταλλαγής. Από την στιγμή που το Β είναι στο περιβάλλον του Α και το Α σε αυτό του Β, η αύξηση της ποικιλίας του ενός θα δημιουργήσει την ανάγκη για μεγαλύτερη ποικιλία στο άλλο (και κατά συνέπεια υψηλότερο σημείο ανταλλαγής), εφόσον, τώρα, θα πρέπει να αντιμετωπίσει ένα πιο πολύπλοκο περιβάλλον από το προηγούμενο. Ως εκ τούτου, αντί για αύξηση της πολυπλοκότητας που χαρακτηρίζεται από μία ασύμπτωτη καθυστέρηση (επιβράδυνση), έχουμε μία διεργασία θετικής ανατροφοδότησης, όπου η αύξηση της ποικιλίας σε ένα σύστημα δημιουργεί μεγαλύτερες ανάγκες για αύξηση της ποικιλίας και στα γειτονικά του. Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλά από τα εξελικτικά συστήματα που αλληλεπιδρούν άμεσα μεταξύ τους θα τείνουν προς μεγαλύτερο βαθμό πολυπλοκότητας, με διαρκώς αυξανόμενο ρυθμό (Ashby, 1962, 1969, Waldrop, 1992, Smith, 1998).

Κάθε ξεχωριστό άτομο και οι διάφορες οργανώσεις τείνουν προς την συγκομιδή περισσότερων πόρων και γνώσης, αυξάνοντας το εύρος των δράσεων στις οποίες μπορούν να προβούν. Αυτό γίνεται για να έχουν την δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τα διαρκώς αυξανόμενα (από πλευράς πολυπλοκότητας) προβλήματα που θέτονται από το περιβάλλον τους. Ωστόσο, αν τα άτομα που συνεργαζόμαστε ή συναγωνιζόμαστε αποκτήσουν περισσότερους πόρους και γνώση, το ίδιο θα πρέπει να επιτύχουμε και εμείς, αν θέλουμε να παραμείνουμε ανταγωνιστικοί.

Το αποτέλεσμα είναι ένας ταχύτατος αγώνας για περισσότερη γνώση και καλύτερα εργαλεία, ο οποίος δημιούργησε την “πληροφοριακή έκρηξη” (Stacey, 1996, 2000,  Stacey et al, 2001).

Το παρών επιχείρημα δεν προϋποθέτει ότι όλα τα εξελικτικά συστήματα θα αυξηθούν σε πολυπλοκότητα. Τα συστήματα αυτά που έχουν φτάσει στο σημείο ανταλλαγής και δεν αντιμετωπίζουν ένα απαιτητικό περιβάλλον θα διατηρήσουν τα τωρινά επίπεδα πολυπλοκότητας. Το γεγονός ότι κάποια από τα συστήματα στο ευρύτερο οικοσύστημα συμμετέχουν στον αγώνα της πολυπλοκότητας είναι αρκετό για να παρατηρηθεί μία συνολική αύξηση της διαθεσιμότητάς της (Ashby, 1969).

Επαφή

Et ego in Arcadia sum

efthimiopoulos@hotmail.com

Αναζήτηση στο site

© 2013 Όλα τα δικαιώματα κατοχυρωμένα

Φτιάξε δωρεάν ιστοσελίδαWebnode