ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ

 

 

Η θεμελιώδης ιδέα της κυβερνητικής, η ιδέα της λειτουργικής αναλογίας μεταξύ μηχανής και έμβιου οργανισμού, πριν ακόμη ολοκληρωθεί στα πλαίσια της κυβερνητικής της αυτοοργάνωσης των συστημάτων, είχε αρχίσει να υλοποιείται πρακτικά από την δεκαετία του ‘60. Η κατεύθυνση, προς την οποία εμφανίσθηκε στην πράξη η σύζευξη ανθρώπου - μηχανής, είχε προαναγγελθεί στις αρχές της δεκαετίας αυτής από τους οραματισμούς του Marshall McLuhan για μια τεχνολογία που αποτελούσε την “προέκταση ή τον αυτο-ακρωτηριασμό των φυσικών σωμάτων μας” και που δημιουργούσε “νέες ισορροπίες μεταξύ των άλλων οργάνων και των προεκτάσεων του σώματος” (McLuhan, 1964).

Το 1960, δώδεκα χρόνια μετά την εισαγωγή του όρου “κυβερνητική,” δυο Αμερικανοί διαστημικοί φυσικοί, ο Manfred Clynes και ο Nathan Kline, κατασκεύασαν μια καινούρια λέξη, για να καθορίσουν μια νέα σχέση ανθρώπου - μηχανής, ένα νέο τύπο έμβιου οργανισμού - μηχανισμού. Δημιούργησαν το νεολογισμό “κυβερ-οργανισμό” (cyborg) που δεν είναι παρά μια σύντμηση της φράσης “κυβερνητικός οργανισμός” (“cybernetic organism”), φυσικά με την έννοια του “οργανισμού της κυβερνητικής.” Σαν ένα cyborg οι Clynes και Kline όριζαν “ένα εξωγενώς επεκτεταμένο οργανωμένο συγκρότημα που λειτουργεί ως ολοκληρωμένο ομοιοστασιακό σύστημα ασυνείδητα”. Η νοηματική πυκνότητα και η τεχνική επιβάρυνση του ορισμού αυτού φανερώνει την πολυπλοκότητα των εννοιών που κάλυπτε η λέξη. Ουσιαστικά, ένα νέο είδος κατασκευασμένου οργανισμού, το cyborg, προσφερόταν σαν μια λύση στο πρόβλημα της “τροποποίησης των σωματικών λειτουργιών για να ανταποκρίνονται σε διαφορετικά περιβάλλοντα” Πιο συγκεκριμένα, οι Clynes και Kline πρότειναν να πραγματοποιηθεί η τροποποίηση των σωματικών λειτουργιών κυρίως μέσω συγχρόνων οργάνων συστημάτων ελέγχου και φαρμάκων. Έτσι, σκοπός του “Cyborg και των ομοιοστασιακών συστημάτων του” ήταν, σύμφωνα με τους ερευνητές αυτούς, “να δημιουργήσουν ένα οργανωμένο σύστημα, στο οποίο να λύνονται αυτόματα και ασυνείδητα τα ρομποτικού τύπου προβλήματα, αφήνοντας ελεύθερο τον άνθρωπο να εξερευνήσει, να δημιουργήσει, να σκεφθεί και να αισθανθεί” (Clynes & Kline, 1960).

Άνθρωποι cyborgs θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν άνθρωποι με ψηφιακούς βηματοδότες, προσθετικά άκρα, ακουστική βοήθεια, τεχνητά μέλη και εμφυτεύσεις. Τα στατιστικά στοιχεία της συχνότητας τέτοιων cyborgs δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητα: για παράδειγμα, η Hayles υποστηρίζει ότι το 10% του πληθυσμού των ΗΠΑ είναι άνθρωποι που ζουν με κάποιο τρόπο μέσω κάποιας επιπρόσθεσης (Hayles, 1993) και είναι cyborgs με την έννοια που εκφράστηκε προηγουμένως. Με τον τρόπο αυτό, τα όρια που χωρίζουν άνθρωπο - μηχανή την εποχή των cyborgs φαίνονται όλο και πιο ασαφή. Όπως παρατηρεί ο ιστορικός David Channell, “Καθώς κάθε ένα από αυτά τα μηχανήματα γίνεται λειτουργικό μέρος του ανθρώπινου οργανισμού, γίνεται όλο και πιο δύσκολο να χαρακτηρισθεί το αφομοιωμένο αντικείμενο σαν ανθρώπινο ή μηχανικό. Το cyborg δεν είναι ένας συνηθισμένος συνδυασμός ανθρώπου και μηχανής, όπως ένας άνθρωπος που χρησιμοποιεί ένα όργανο. Το cyborg περιλαμβάνει μια μοναδική σχέση μεταξύ ανθρώπου και μηχανής στον βαθμό που η μηχανή «χρειάζεται να λειτουργήσει χωρίς την βοήθεια της συνείδησης, για να συνεργασθεί με τους αυτόνομους ομοιοστασιακούς μηχανισμούς ελέγχου του ίδιου του σώματος»” (Channell, 1991).

Από το 1960 και ύστερα, η έννοια του cyborg, σαν μια έννοια ιδιάζουσας σύζευξης ανθρώπου και μηχανής, είχε μια εξαιρετικά μεγάλη επιρροή στον τρόπο της αναπαράστασης σε εικόνα και φαντασία του ανθρώπινου σώματος, όπως αυτό κατασκευάζεται στο μέτωπο της επιστήμης και της τεχνολογίας, της βιομηχανίας και του στρατού. Η έννοια του cyborg έχει γίνει το αντικείμενο πανεπιστημιακών μελετών και ερευνών, έχει ευρέως συζητηθεί σαν ένα σημαντικό πολιτιστικό αλλά και πολιτικό θέμα και έχει εμπνεύσει μια σειρά από καλλιτεχνικά, λογοτεχνικά και κινηματογραφικά έργα λαϊκής κουλτούρας και επιστημονικής φαντασίας. Για τον Tomas, ο λόγος της τόσο βαθειάς διείσδυσης της θεματολογίας του cyborg στον φαντασιακό ιστό του Δυτικού πολιτισμού οφείλεται στο γεγονός ότι με τα cyborgs επιστρέφει η “ανθρωπομορφική μίμηση στην ιστορία των αυτομάτων” (Tomas, 1995).

© 2013 Όλα τα δικαιώματα κατοχυρωμένα

Φτιάξε δωρεάν ιστοσελίδαWebnode